 |
 |
 |
| RESEARCH, EVALUATION & INDICATORS - Evaluation Models |
| Saturday, 06 February 2010 12:57 |
|
رويكرد مناسب ارزيابي دروني براي ارتقاء مستمر كيفيت گروههاي آموزشي در دانشگاههاي علوم پزشكي - عباس بازرگان، استاد دانشكده روانشناسي و علوم تربيتي دانشگاه تهران - جليل فتح آبادي، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي - بهرام عينالهي، استاديار دانشكده پزشكي دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي
مقدمه كيفيت آموزشي و پژوهشي ازجمله دغدغههايي است كه هميشه نظامهاي دانشگاهي براي دستيابي به آن تلاش ميكنند.ارتقاي مستمر كيفيت آموزش عالي مستلزم استفاده از ارزيابي آموزشي است. كوششهاي قابل توجهي در دو دهه اخيرجهت ارتقاي كيفيت آموزش عالي و دستيابي به هدفهاي نظامهاي دانشگاهي در بسياري از كشورها به عمل آمده است(كرافت، 1994، بارزگان، 1376). هدفهاي اصلي هر نظام دانشگاهي را ميتوان بر چهار محور ترسيم كرد. اين هدفها كهدر سه زمينه آموزش، پژوهش و عرضه خدمات است، در صورتي بهطور مطلوب تحقق مييابند كه از اولين گام (طراحي) تاگام نهايي (عرضه برونداد) به ارزيابي اقدامات و نتايج حاصل از كوششها پرداخته شود (بازرگان، 1374). استفاده از ارزيابي براي قضاوت در باره نظامهاي آموزش عالي، به جز در يك كشور (ايالات متحده آمريكا) سابقهايطولاني ندارد. انجام اين امر در اغلب كشورها به دو دهة گذشته برميگردد. كشورهاي اروپايي در سالهاي 1980 و 1990براي ايجاد تحول در نظامهاي دانشگاهي بهطور گسترده به انجام ارزيابي در واحدهاي آموزش عالي پرداختهاند. همچنينبرخي كشورهاي آسيايي نيز در سالهاي اخير كوششهاي سازمان يافتهاي به عمل آوردهاند (كرافت، 1994هارمن، 1996). چنانچه ديدگاه سيستمي در باره آموزش عالي موردنظر قرار گيرد، ارزيابي آموزش عالي ميتواند در باره درونداد،فرآيند، برونداد و پيامد نظام دانشگاهي به كار برده شود. نوعي از ارزيابي را كه در آن مجموعهاي از عوامل يادشده موردقضاوت قرار گيرد، ميتوان ارزيابي دانشگاهي نام نهاد. باتوجه به تجربههاي حاصل از ارزيابي آموزش عالي، پنج رويكرد عمده براي ارزيابي كيفيت آموزش عالي مورد استفادهقرار ميگيرد (هارمن، 1996). اين رويكردها عبارتند از: الف ـ ارزيابي دروني (خود ـ ارزيابي) ب ـ ارزيابي بروني پ ـ تحليل آماري رفتار نظام آموزش عالي با استفاده از نشانگرهاي عملكرد ت ـ نظرسنجي از دانشجويان، دانشآموختگان، كارفرمايان و نهادهاي تخصصي ث ـ آزمودن دانش، نگرش و توانش دانشآموختگان. پاتون (1997) برخي رويكردهاي ارزيابي را كه بر اساس نياز افرادذيربط و ذينفع به قضاوت در بارة پديدههاي آموزشي ميپردازند را رويكردهاي كاربرد ـ گرا مينامد. اين رويكردها داراياساسي نظري است. رويكردهاي ارزيابي دروني و بروني، كاربرد ـ گرا هستند و از اساسي نظري برخوردار ميباشند. Full Text: PDF |